دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی
پایان نامه کارشناسی ارشد در
رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی – فیزیولوژی
برررسي تاثير چهار هفته فعاليت ورزشي ايزومتريک هندگريپ، بر تغييرات اتساع عروقي وابسته به جريان خون و فشارخون در زنان مبتلا به پرفشاري خون
به کوشش
مهشید مُهذّب
استاد راهنما
دکتر فرهاد دریانوش
استادان مشاور
دکتر محمد علی بابایی بیگی
دکتر علیرضا راسخی
دکتر مریم کوشکی جهرمی
شهریور 93
به نام خدا
اظهار نامه
اینجانب مهشید مهذب (9160163) دانشجوی رشته تربیت بدنی گرایش فیزیولوژی ورزشی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی اظهار میکنم که این پایاننامه حاصل پژوهش خودم بوده و در جاهایی که از منابع دیگران استفاده نمودهام، نشانی دقیق و مشخصات کامل آن را نوشتهام. همچنین اظهار میکنم که تحقیق و موضوع پایاننامهام تکراری نیست و تعهد مینمایم که بدون مجوز دانشگاه دستاوردهای آن را منتشر ننموده و یا در اختیار غیر قرار ندهم. کلیه حقوق این اثر مطابق با آیین نامه مالکیت معنوی و فکری متعلق به دانشگاه شیراز میباشد.
نام و نام خانوادگی: مهشید مهذب
تاریخ و امضاء:
به نام خدا
برررسي تاثير چهار هفته فعاليت ورزشي ايزومتريک هندگريپ، بر تغييرات اتساع عروقي وابسته به جريان خون و فشارخون در زنان مبتلا به پرفشاري خون
به کوشش
مهشید مُهذّب
پایان نامه
ارائه شده به تحصیلات تکمیلی به عنوان بخشی
از فعالیتهای تحصیلی لازم برای اخذ درجه کارشناسی ارشد
در رشتهی
فیزیولوژی ورزشی
از دانشگاه
شیراز
جمهوری اسلامی ایران
ارزیابی شده توسط کمیته پایان نامه با درجه:
دکتر فرهاد دریانوش، دانشیار بخش تربیتبدنی دانشگاه شیراز
دکتر محمدعلی بابایی بیگی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی
دکتر علیرضا راسخی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی
دکتر مریم کوشکی جهرمی، دانشیار بخش تربیتبدنی دانشگاه شیراز
شهریور 93
تقدیم با بوسه بر دستان پدرم
به او که نمی دانم از بزرگی اش بگویم یا مردانگی،سخاوت، سکوت ومهربانی اش
تقدیم به مادر عزیزتر از جانم
آنکه آفتاب مهرش در آستانه قلبم، همچنان پابرجاست و هرگز غروب نخواهد کرد.
تقدیم به همسرم
که الگوی صبر، مهربانی و گذشت است.
تقدیم به برادرانم
که همواره در طول تحصیل متحمل زحماتم بودند و تکیه گاه من در مواجهه با مشکلات، و وجودشان همیشه مایه دلگرمی من بوده و هست.
تقدیم به خواهرم
که وجودش شادی بخش و صفایش، مایه آرامش من است.
تقدیم به دوستانم
بزرگترین سرمایهای که پروردگار به من عطا فرمود. انسان‌هایی بزرگ نه به سالهای عمر که به وسعت دل.
سپاسگزاری
صد ها فرشـته بوسه بر آن دست می زند
کز کـار خلق یک گره بسته وا کنـد
سپاس مخصوص خداوند مهربان که به انسان توانایی و دانایی بخشید تا به بندگانش شفقت ورزد، مهربانی کند و در حل مشکلاتشان یاری شان نماید. از راحت خویش بگذرد و آسایش هم نوعان را مقدم دارد، با او معامله کند و در این خلوص انباز نگیرد و خوش باشد که پروردگار سمیع و بصیر است.
با تقدیر و تشکر شایسته از استاد فرهیخته و فرزانه جناب آقای دکتر فرهاد دریانوش که با نکته های دلاویز و گفته های بلند ، صحیفه های سخن را علم پرور نمود و همواره راهنما و راه گشای نگارنده در اتمام و اکمال پایان نامه بوده است .چرا که بدون راهنماییهای ایشان تامین این پایان نامه بسیار مشکل می نمود. 
از اساتید مشاورم جناب آقایان دکتر علیرضا راسخی و دکتر محمد علی بابایی بیگی و سرکار خانم دکتر مریم کوشکی جهرمی به دلیل یاری ها و کمک های بی چشمداشتشان بسیار سپاسگزارم چرا که بسیاری از سختیهای راه را برایم آسان تر نمودند.
در پایان از تمامی دوستانی که با محبت و لطف بینهایت خود مرا در اجرای این امر، گام به گام یاری رساندند کمال تشکر را دارم. آنان که لحظه ای بُعد انسانی و وجدانی خود را فراموش نمی کنند و بر آستان گران سنگ انسانیت سر فرود می آورند و انسان را با همه تفاوت هایش ارج می نهند.
چکیده
برررسي تاثير چهار هفته فعاليت ورزشي ايزومتريک هندگريپ، بر تغييرات اتساع عروقي وابسته به جريان خون و فشارخون در زنان مبتلا به پرفشاري خون
به کوشش
مهشید مُهذّب
پرفشاری‌خون، نقش قابل توجهی را در ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی و مرگ و میر این نوع بیماری‌ها در جهان ایفا می‌کند. به نظر می‌رسد که پرفشاری‌خون ارتباط پیچیده‌ای با اختلال در عملکرد اندوتلیال دارد. افزایش فشارخون به طور قابل توجهی با اختلالاتی در عملکرد و ساختار قلبی- عروقی همراه است که باعث تخریب قلب، کلیه‌ها، مغز، عروق و دیگر اندام‌ها می‌گردد و منجر به مرگ زودرس می‌شود. هدف از تحقیق حاضر، برررسي تاثير چهار هفته فعاليت ورزشي ايزومتريک هندگريپ، بر تغييرات اتساع عروقي وابسته به جريان خون(FMD) و فشارخون در زنان مبتلا به پرفشاري خون بود. بدین منظور در این مطالعه 14 زن با محدوده سنی 30 تا 55 سال بر اساس توده چربی بدن و نوع داروی مصرفی فشارخون انتخاب شدند. شرکت کنندگان برنامه تمرینی ایزومتریک هندگریپ را در 4 هفته، هر هفته 3 جلسه انجام می‌دادند. قبل از شروع تمرینات و 24 ساعت پس از انجام آخرین جلسه، فشارخون و سونوگرافی داپلر از شریان بازویی دست راست آزمودنی‌ها گرفته شد. ارزیابی داده‌ها با استفاده از آزمون T وابسته طرح پیش آزمون- پس آزمون در سطح معنیداری 05/0 P≤انجام شد. طبق نتایج به دست آمده، تغییرات معناداری در میزان FMD و فشارخون سیستولیک و دیاستولیک در گروه آزمودنی‌ها مشاهده شد (به ترتیب001/0> p و 006/0 = p و001/0>p ) در پایان، نتایج این پژوهش نشان داد فعالیت ورزشی ایزومتریک هندگریپ با تاثیر مثبت بر عملکرد اندوتلیال میتواند به‌طور بالقوهای اختلال عملکرد اندوتلیال را در افراد پرفشاری‌خون معکوس کند.
واژههای کلیدی: تمرینات ایزومتریک، تغييرات اتساع عروقي وابسته به جريان خون، فشارخون سیستولیک و دیاستولیک
فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول : مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….. 1
1-1 بيان مسأله…………………………………………………………………………………………………………………5
1-2 ضرورت واهمیت پژوهش9
1-3 اهداف پژوهش11
1-3-1 هدف کلی11
1-3-2 اهداف اختصاصی11
1-4 پرسش‌های پژوهش12
1-5 تعاریف مفهومی متغیرها12
1-5-1 پرفشارخونی12
1-5-2 اتساع عروقی وابسته به جریان خون13
1-5-3 فشارخون سیستولیک…………………………………………………………………………………….13
1-5-4 فشارخون دیاستولیک……………………………………………………………………………………..13
1-5-5 فعالیت ایزومتریک…………………………………………………………………………………………..13
فصل دوم: مفاهیم بنیادی و پیشینه پژوهش
2 –1مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………. 15
2-2 مفاهیم بنیادی.15
2-2-1 فشارخون15
2-2-2 پرفشارخونی16
عنوان صفحه
2-2-3 پاتوفیزیولوژی17
2-2-3-1 کنترل موضعی18
2-2-3-2 کنترل پرفشارخونی20
2-2-3-2-1کنترل دارویی………………………………………………………………………………………..20
2-2-3-2-1 کنترل غیر دارویی………………………………………………………………………………21
2-2-4 عوارض پرفشارخونی22
2-2-5 ساختار عملکرد عروق23
2-2-6 ساختار عروق خونی24
2-2-7 اندوتلیوم25
2-2-8 ساختار اندوتلیوم26
2-2-9 عملکرد اندوتلیال26
2-2-10 اختلال در عملکرد اندوتلیال28
2-2-11 ارزیابی اندوتلیال و عملکرد عروقی 29
2-2-12 اتساع عروقی ناشی از جریان خون29
2-2-13 تنش برشی31
2-2-14 فعالیت ورزشی ایزومتریک و فشارخون 33
2-3 پیشینه تحقیق 35
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
3-1 مقدمه41
3-2 روش پژوهش41
3-3 جامعه آماري، نمونه آماری و روش نمونهگيري………………………………………………………..41
عنوان صفحه
3-4 متغیرهای پژوهش42
3-4-1 متغیرهای مستقل42
3-4-2 متغیرهای وابسته42
3-4-3 محدودیت‌های غیرقابل کنترل42
3-4-4 متغیرهای قابل کنترل43
3-5 تعریف عملیاتی متغیرها43
3-5-1فعالیت ایزومتریک43
3-5-2 زنان غیر ورزشکار……………………………………………………………………………………………………..43
3-5-3 بیماری پرفشارخونی…………………………………………………………………………………………………43
3-6 ابزار و وسایل اندازه گیری پژوهش……………………………………………………………………………….44
3-7 روش اجرا………………………………………………………………………………………………………………………45
3-8 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات……………………………………………………………………………………..47
فصل چهارم: یافتههای پژوهش
4-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….49
4-2 بررسی نرمالیته داده‌های مطالعه……………………………………………………………………………..49
4-3 یافته های توصیفی………………………………………………………………………………………………………50
4-3 نتایج توصیفی متغیرهای اندازه گیری شده……………………………………………………………..51
4-4 یافته های مرتبط با سوالات پژوهش…………………………………………………………………………51
4-4-1 سوال اول …………………………………………………………………………………………………………………51
4-4-2 سوال دوم ………………………………………………………………………………………………………………..52
4-4-3 سوال سوم ……………………………………………………………………………………………………………….54
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….57
5-2 خلاصه تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………57
5-3 بحث و بررسی…………………………………………………………………………………………………………………..59
5-3-1 تاثیر فعالیت ورزشی بر FMD و فشارخون…………………………………………………………….59
عنوان صفحه
5-4 نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………74
5-5 محدودیت ها ……………………………………………………………………………………………………………………75
5-6 پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………………….75
5-6-1 پیشنهادهای کاربردی……………………………………………………………………………………………..75
5-6-2 پیشنهادهای پژوهشی……………………………………………………………………………………………..76
فهرست منابع
منابع فارسی………………………………………………………………………………………………………………………………77
منابع انگلیسی ………………………………………………………………………………………………………………………….78

فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول 1-1 طبقه بندی فشارخون……………………………………………………………………………………………….6
جدول 3-1: برنامه تمرینات ایزومتریک هندگریپ…………………………………………………………………..47
جدول4-1جدول بررسي نوع توزيع داده هاي مطالعه(خروجي آزمون كلومگرف-اسميرنف).49
جدول4-2 ویژگیهای توصیفی مربوط به آزمودنی‌ها……………………………………………………………….50
جدول 4-3 آزمون تی وابسته: مقایسه تأثیرتمرینات ایزومتریک هندگریپ بر اتساع عروقی وابسته به جریان خون قبل و بعد از تمرین………………………………………………………………………………51
جدول 4-4 : آزمون تی وابسته: مقایسه تأثیرتمرینات ایزومتریک هندگریپ بر فشارخون سیستولی قبل و بعد از تمرین…………………………………………………………………………………………………..52
جدول 4-5 : آزمون تی وابسته: مقایسه تأثیر تمرینات ایزومتریک هندگریپ بر فشارخون دیاستولی قبل و بعد از تمرین…………………………………………………………………………………………………..54
فهرست تصاویر
عنوان صفحه
تصویر 1-1 عوامل خطرزای قلبی- عروقی و اختلال در عملکرد اندوتلیال رخ می‌دهد……………7
تصویر 2-1 فاکتورهای موثر بر فشارخون…………………………………………………………………………………17
تصویر 2-2 عوارض پرفشارخونی……………………………………………………………………………………………….22
تصویر 2-3 ساختار عروق خونی………………………………………………………………………………………………..24
تصویر 2-4 : اندازه گیری FMD با استفاده از دستگاه سونو…………………………………………………30
تصویر 2-5 نمایش تنش برشی…………………………………………………………………………………………………32

فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل 4-1، میانگین و انحراف استاندارد اتساع عروقی وابسته به جریان خون قبل و بعد از تمرین…………………………………………………………………………………………………………………………………………52
شکل 4-2، میانگین و انحراف استاندارد فشارخون سیستولی قبل و بعد……………………………53
شکل 4-3، میانگین و انحراف استاندارد فشارخون دیاستولی قبل و بعد……………………………55
فصل اول
مقدمه
اینگونه تخمین زده می‌شود که پرفشاری خون، 1 بیلیون نفر را در سرتاسر جهان درگیر می‌کند که این امر با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی(CVD) 1 و بالارفتن مرگ و میر مخصوصا در افراد مسن همراه است و به درستی ثابت شده است که با پیشرفت سن، فشارخون افزایش پیدا می‌کند. (رافائل داس ریس و همکاران2،2013). در ایالت متحده آمریکا، حدود 9/77 میلیون نفر بزرگسال مبتلا به پرفشاری خون هستند که طبق آمار سازمان بررسی ارزیابی تغذیه و سلامت ملی (NHANES)3 در سال 2007، 5/81 درصد از این افراد از بیماری خود، اطلاع دارند، 9/74 درصد تحت درمان هستند، 5/52 درصد تحت کنترل هستند و 5/47 درصد نیز تحت کنترل نمی‌باشند. پیش بینی‌ها نشان می‌دهند که پرفشاری خون از سال 2013 تا سال 2030، 2/7 درصد افزایش خواهد داشت (انجمن قلب آمریکا4 ،2013).
پرفشاری خون نقش برجسته‌ای را در جهان، در تمام علل و مرگ و میر بیماری‌های قلبی- عروقی ایفا می‌کند. اصلاح شیوه زندگی، شامل افزایش فعالیت ورزشی برای پیشگیری و درمان پرفشاری خون توصیه می‌گردد (چری لی و همکاران5 ،2007).
کاهش فعالیت بدنی و زیاده‌روی در مصرف چربی‌ها، گوشت، شکر، نمک و مصرف دخانیات همراه با زندگی پر استرس در دهه‌های گذشته، بروز بیماری‌های عمده‌ی غیرواگیر را در جوامع بشری افزایش داده است. تقریبا دو سوم مرگ و میرها در کشورهای پیشرفته به علت این بیماری‌ها است. و در کشورهای خاورمیانه نیز بیماری‌های قلبی– عروقی، بیماری‌های مزمن ریوی و دیابت سه علت از شش علت اول مرگ و میر را تشکیل می‌دهند. در ایران نیز این بیماری‌ها از علل عمده‌ی مرگ و میر و ناتوانی به شمار می‌روند. عوامل خطر بروز این بیماری‌ها، شامل افزایش فشارخون، زیادی چربی‌های خون، اختلالات متابولیسم گلوکز، اضافه وزن و چاقی و مصرف دخانیات می‌باشد که در کشور ما و به ویژه در شهرهای بزرگ شایع است.
طبق آمار مندرج در سیمای مرگ و میر در 29 استان کشور در سال 1383، ده علت اصلی مرگ و میر در ایران، به ترتیب، بیماری‌های قلبی – عروقی، حوادث غیرعمدی، سرطان‌ها، بیماری‌های دستگاه تنفس، اختلالات حول تولد، بیماری‌های دستگاه گوارش، مجموع حوادث عمومی، بیماری‌های دستگاه ادراری و تناسلی، اختلالات غدد و متابولیک و ناهنجاری‌های مادرزادی بوده است. اگر چه بدون شک این رتبه بندی تا سال 2030 در کشور ما نیز تغییر می‌کند، صحت، دقت و متدولوژی گردآوری آمار کشوری جای تامل دارد (عزیزی،جانقربانی وحاتمی،1389).
در افراد بالغ، فشارخون سیستولی 140 میلی‌متر جیوه یا بالاتر و یا فشارخون دیاستولی 90 میلی‌متر جیوه یا بالاتر پرفشاری خون محسوب می‌شود. فشار خون بالا شایعترین عامل بروز نارسایی و سکته مغزی در بسیاری از کشورها و شایعترین عامل ایجاد نارسایی کلیوی است. در حال حاضر داروهای پایین آورنده فشار خون از رایج ترین داروهایی هستند که توسط پزشکان نسخه می‌شوند با این حال هنوز بیش از نیمی از بیمارانی که فشار خون بالا دارند، درمان نمی‌شوند و فشار خون در بیشتر آنهایی که درمان می‌شوند در حد مطلوب کنترل نشده است. با این وجود، فشار خون بالا در کشور آمریکا در دهه‌های گذشته کاهش قابل ملاحظه‌ای داشته است که می‌تواند به علت دقت بیشتر در اندازه‌گیری و تشخیص فشار خون بالا و یا حاصل اقدام‌های وسیع انجام شده در جهت پیشگیری اولیه بیماری‌های قلبی – عروقی در این کشور باشد. شیوع پرفشاری خون در کشورهای اروپایی نیز در همین حدود ذکر شده است. مطالعات انجام شده در کشور ایران نیز حاکی از شیوع بالای پرفشاری‌خون است. در آخرین بررسی شهر تهران در طرح قلب سالم (1376)، شیوع فشارخون دیاستولی بالا در محدوده سن 25 تا 65 سال، حدود 23 درصد و فشار خون سیستولی بالا (بدون بالا بودن فشارخون دیاستولی) حدود 10 درصد نشان داده شده است. این آمار لزوم توجه بیشتر به عوامل خطر قلبی – عروقی و اهمیت پیشگیری اولیه را در کشور، بیش از بیش مورد تاکید قرار می‌دهد (حاتمی،رضوی،اردبیلی،مجلسی،سیدنوزادی و پریزاده، 1383).
به دنبال ايجاد فشارخون، كنترل فشارخون بالا نیز از اهميت خاصي برخوردار می‌باشد تا شانس ايجاد عوارض به واسطه فشارخون به حداقل مقدار خود برسد. عليرغم اين كه پيشگيري و درمان پرفشاري خون مورد توجه قرار گرفته و راهكارهاي مشخص براي درمان آن ارائه گرديده كه می‌توان به در دسترس بودن بيش از صد نوع داروي متفاوت فشار خون كه كارايي همگي به اثبات رسيده اشاره كرد، اما همچنان میزانهای گزارش شده براي كنترل فشار خون نااميد كننده است. ميزان موفقيت براي كنترل فشار خون در آمريكا تنها 27 درصد بوده كه در انگلستان، فرانسه و آلمان حتي از اين هم كمتر است. گزارشات پزشكي نشان می‌دهد كه شكست در كنترل فشار خون ريشه در عدم تمكين دارويي دارد. متأسفانه بيشتر تحقيقات به پرس و جو در تمكين دارويي محدود شده اند و یافته‌ها در مورد فرآيند تصمیم گيري در زمينه خودتنظيمي فشار خون توسط بيمار بسيار ناچيز است. واضح است كه كنترل فشار خون به درجه معيني از خودتنظيمي نياز دارد. خودتنظيمي شامل كنترل منظم فشار خون، كاهش نمك مصرفي، عدم مصرف سيگار، انجام ورزش، اجتناب از فشارهاي روحي رواني، تغذيه سالم، كاهش وزن و مصرف مرتب دارو طبق تجويز پزشك می‌باشد (براتی و همکاران،1389).
همانگونه که ذکر شد، ﻳﻜـﻲ از ﻣﻬـﻢﺗـﺮﻳﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺧﻄﺮﻧﺎك ﺑﺮاي ﺑﻴﻤﺎريﻫﺎي ﻗﻠﺒﻲ- ﻋﺮوﻗﻲ، ﭘﺮﻓﺸﺎریﺧون اﺳﺖ.ﻛــﺎﻫﺶ ﻓــﺸﺎرﺧــــﻮن اﺳـﺘﺮاﺣﺘﻲ در اﻓـﺮاد ﻃﺒﻴﻌﻲ6 و ﺑﻪ وﻳـﮋه اﻓـﺮاد ﭘﺮﻓـﺸﺎرﺧـﻮنی7 اﻫﻤﻴـﺖ بسزاﻳﻲ از ﻟﺤـﺎظ ﻛـﺎﻫﺶ ﺧﻄـﺮ ﻣـﺸﻜﻼت ﻗﻠﺒـﻲ – ﻋﺮوﻗـﻲ دارد. ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ورزﺷﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻳﻜﻲ از راﻫﻜﺎرﻫﺎي ﻏﻴﺮ داروﻳﻲ ﺑﺮاي ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي، ﻛﺎﻫﺶ و درﻣﺎن ﻣﺸﻜﻼت ﻓﺸﺎرﺧﻮن در ﻋﻤﻮم اﻓﺮاد ﺑﺎﺷﺪ (محبی و همکاران، 1388).
اختلال در عملکرد اندوتلیال یکی از عوامل اصلی در پیشرفت آترواسکلروز، پرفشاری‌خون و بیماری عروق کرونری(CAD)8 محسوب می‌شود. این مورد در افراد پرخطر مستعد آترواسکلروز و در بیماران پرفشارخونی دیده شده است. همچنین اختلال در عملکرد اندوتلیال یک پیشگوی مهم در خصوص حوادث قلبی- عروقی در طولانی مدت می‌باشد (این چانگ هانگ و همکاران9، 2012)
اندوتلیوم عروق خونی، نقش مهمی را در تنظیم تونیسیته عروق و حفظ هموستاز قلب و عروق بازی می کند. اختلال در عملکرد اندوتلیوم به پاتوژنز آترواسکلروز بیماری های عروقی و حوادث حاد قلبی و عروقی مرتبط است. اتساع ناشی از جریان خون(FMD)10‌ به دنبال ترشح نیتریک اکساید (NO)11 از سلول‌های اندوتلیال اتفاق می‌افتد. همچنین اخیرا از FMD برای مطالعه عملکرد اندوتلیال عروق خونی به عنوان یک روش غیرتهاجمی استفاده می‌شود. علاوه براین گزارش شده است که اختلال در FMD با تجمع عوامل خطر کرونری مرتبط می‌باشد (جیرو موریگوچی و همکاران12،2004)
پرفشاری خون که با اختلال در عملکرد اندوتلیال مرتبط است بیانگر شرایطی است که در آن با کاهش اتساع وابسته به اندوتلیوم و وابسته به نیتریک اکساید روبرو هستیم. تمرینات ایروبیک پویا، احتمالا به علت ایجاد سازگاری‌های مرتبط با تمرین در سیستم عروقی (برای مثال افزایش اتساع وابسته به اندوتلیال)، فشارخون استراحتی را در افراد مبتلا به پرفشاری خون و یا افراد بدون فشارخون بالا به طور موثری کاهش می‌دهد (پسکاتلو و همکاران13 ، 2004). شواهد اندکی نشان می‌دهند که تمرینات ایزومتریک شامل تمرینات ایزومتریک هندگریپ، فشارخون استراحتی را در افراد با یا بدون فشارخون بالا کاهش می‌دهد (تیلور و همکاران14،2003). مکانیسم‌های مرتبطی در این زمنیه پیشنهاد شده اما مورد بررسی قرار نگرفته است همانند افزایش اتساع وابسته به اندوتلیال (ری سی و همکاران15،2000).
برای ارزیابی اختلال در عملکرد اندوتلیال، راه‌های مختلفی وجود دارد که یکی از آنها اتساع وابسته به جریان خون (FMD) می‌باشد. FMD یکی از روشهای وسیع غیرتهاجمی برای ارزیابی عملکرد اندوتلیال است که بازتاب اتساع وابسته به نیتریک اکساید اندوتلیال در پاسخ به انسداد ناشی از پرخونی واکنشی می‌باشد (این چانگ هانگ و همکاران16،2012).
شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ورزﺷﻲ ایزومتریک ﺑﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻓﺸﺎرﺧـﻮن استراحتی افراد حتی در کمتر از 8 هفته ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ. از سازگاریهای سریع ایجاد شده به دنبال این نوع تمرینات می‌توان به تغییر در اوج ظرفیت اتساع عروقی17 اشاره کرد (گاوین و همکاران18، 2010). تحقیق حاضر با هدف تاثیر 4 هفته فعالیت ایزومتریک هندگریپ بر فشارخون استراحتی و اتساع ناشی از جریان خون زنان مبتلا به پرفشاری خون انجام شد.
1-1 بیان مسئله
فشار خون از نظر همودینامیک عبارت است از نیرویی که خون بر دیواره‌ی رگ‌هایی که در آن جریان دارد وارد می‌کند و ازیاد فشارخون از افزایش برون ده قلبی، بالا رفتن مقاومت عروقی و یا هر دو ناشی می‌شود. بر این اساس در افراد بالغ، فشار خون سیستولی 140 میلی متر جیوه یا بالاتر و یا فشار خون دیاستولی 90 میلی متر جیوه یا بالاتر، پرفشاری خون محسوب می‌شود. هدف از تشخیص و درمان پرفشاری خون، کاهش احتمال بروز بیماریهای قلبی – عروقی و مرگ و میر ناشی از آنهاست. (عزیزی،جانقربانی وحاتمی،1389)
طبق آمار منتشر شده توسط انجمن قلب آمریکا19(AHA) و کمیته ملی پیشگیری، تشخیص و ارزیابی و درمان فشارخون بالا(JNC7) 20 طبقه بندی فشارخون به شرح جدول زیر است:
جدول 1-1 طبقه بندی فشارخون
Diastolic(mmHg)Systolic(mmHg)Blood pressure classification<80<120NormalOr 80-89120-129PrehypertentionOr>90>140Hypertension>80>130Hypertension in diabetics
پرفشاری خون به دو دسته ی اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود. آن دسته از پرفشاری خون، اولیه یا ایدیوپاتیک یا اسانشیال21 نامیده می‌شود که عموما علت آنها نامعلوم است. پرفشاری خون اولیه شایعترین شکل پرفشاری خون است که 90 درصد موارد بیماری را شامل می شود. پرفشاری خون ثانویه22 هنگامی است که نوعی بیماری یا ناهنجاری دیگر موجب فشار خون شده باشد. از همه بیشتر، بیماریهای کلیه (گلومرولونفرویت مزمن و پلیونفریت مزمن)، تومورهای غدد فوق کلیه، تنگی مادرزادی آئورت و مسمومیت از بارداری در ایجاد فشار خون ثانویه دخالت دارند. برآورد شده است که مجموع همه این حالات در حدود 10 درصد یا کمتر ، پرفشاری خون را شامل می شود. (جی ای پارک23 ،2002).
بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی – عروقی با عوامل خطرزای قلبی – عروقی را میتوان با غیرطبیعی بودن ساختار و عملکرد عروق شناسایی کرد. اندوتلیوم عروقی، نقش مهمی در تعدیل تون و ساختار عروقی ایفا میکند. در مقابل مراحل اولیه پاتوژنیک آترواسکلروز و ترومبوز، تولید فیزیولوژیکی عوامل شلکنندگی مانند نیتریک اکساید، پروستاسیکلین و عوامل شلکنندگی هایپرپلاریزاسیون (اثرات آنتاگونیستی) از دیواره عروق حفاظت میکنند. با آترواسلکروز، شریانها به دلیل وجود مواد چربی و کلسیم، ضخیم و باریک میشوند. شریانهای باریک باعث کاهش جریان خون و افزایش عوامل خطرزای حمله قلبی، سکته و سایر بیماریها میشوند. سلولهای اندوتلیال نیز ممکن است عوامل انقباضی مشتق شده از اندوتلیال را تولید کنند. عملکرد نامنظم اندوتلیال به شدت با فشار خون بالا ارتباط دارد. در تحقیقات، همواره گشادکنندگی ناشی از اندوتلیوم به عنوان یک شاخص عملکردی اندوتلیال مورد استفاده قرار میگیرد. این طور به نظر میرسد که این شاخص، توانایی شناسایی بیماران پرخطر را دارد. آسیب و اختلال در عملکرد اندوتلیال (تصویر 1-1) یکی از مکانیسمهای اصلی برای افزایش خطر بیماریهای قلبی – عروقی مرتبط با افزایش چاقی محسوب میشود.
تصویر 1-1 به دلیل عوامل خطرزای قلبی- عروقی، اختلال در عملکرد اندوتلیال رخ می‌دهد و باعث تنگ شدن شریانی می‌شود.
تغییرات در عملکرد سلولهای اندوتلیال و سلولهای بنیادی مولد اندوتلیال همراه با افزایش وزن و چاقی، افراد را مستعد آترواسلکروز و ترومبوز میکند. با مصرف سیگار، مصرف بیش از حد الکل، عدم فعالیت بدنی، چاقی شکمی، دیابت، فشار خون بالا و کاهش در دفاع آنتی اکسیدان، اختلال در عملکرد اندوتلیال افزایش مییابد و همگی منجر به کاهش تولید نیتریک اکساید میشوند. بنابراین در افرادی که اختلال در عملکرد اندوتلیال دارند، فعالسازی گوانیلات سیکلاز بوسیله نیتریک اکساید دچار اختلال میشود. به همین دلیل، تجمع مونو فسفات گوانوزین سیکلاز در اندوتلیوم رخ نمیدهد و در نتیجه اتساع عروقی وابسته به اندوتلیوم تحت تاثیر آن قرار میگیرد.
لوک و همکارانش24 تاثیر تمرینات ورزشی بر عملکرد اندوتلیال و ظرفیت ورزشی بیماران شریان کرونری در مقایسه با گروه کنترل را مورد مقایسه و بررسی قرار دادند. آنها اظهار داشتند که فعالیت ورزشی می‌تواند باعث بهبود اتساع ناشی از جریان خون و ظرفیت ورزشی در بیماران مبتلا به بیماری کرونری شود که مستقل از تغییرات در التهاب، فشار اکسیداتیو یا سلول‌های مولد اندوتلیال است (دریانوش و همکاران، 1393).
گردش خون عروق کوچک، شامل شبکه‌ای از عروق می‌باشد که از نظر اندازه، از بزرگ‌تر به کوچک‌تر تقسیم می‌شود. عروق کوچک‌تر، در فاصله نزدیک‌تری نسبت به بافت‌ها قرار دارند و ممکن است اتساع این عروق، به واسطه متابولیت‌های اتساع کننده عروق رخ دهد. با این حال طی فعالیت ورزشی، برای حفظ یک فشار کافی خون‌رسانی و تامین جریان خون در عروق کوچک‌تر، مکانیسم‌هایی برای اتساع مناسب عروق بزرگ‌تر بالادست که ممکن است در عضلات فعال قرار داشته باشند، مورد نیاز است. دو مکانیسم برای شروع اتساع عروق بالادست پیشنهاد شده است: اتساع عروقی ناشی از جریان خون و اتساع عروق هدایت شده که در این پژوهش اتساع ناشی از جریان خون مد نظر است.
افزایش جریان خون از طریق افزایش تنش برشی25، باعث اتساع عروقی می‌شود که تابعی از میزان برش دیواره (3/r جریان) و ویسکوزیته خون‌رسانی است. باید توجه داشت که اکثر مطالعات برای تعیین مکانیسم‌های درگیر در اتساع عروق ناشی از جریان خون در عروق ایزوله شده یا در پاسخ به پرخونی واکنش پذیر (واکنش‌های جریان خون در پی رفع انسداد) انجام شده است (دریانوش و همکاران، 1392).
1-2 ضرورت و اهمیت پژوهش
پرفشاری خون یک چالش مهم از لحاظ سلامت عمومی در هر یک از کشور‌های در حال توسعه و توسعه یافته است. تعداد قابل توجهی از افراد مبتلا به پرفشاری‌خون، از بیماری خود بی‌اطلاع هستند و در این میان، کسانی که پرفشارخونی تشخیص داده شده‌اند نیز از درمان کافی برخوردار نمی‌باشند. اقدامات لازم در این خصوص شامل جلوگیری از پیشرفت پرفشاری‌خون، بالا بردن آگاهی، درمان و کنترل فشارخون در سطح جامعه می‌باشد (کرنی و همکاران26 ، 2004)
اين بيماري علاوه بر هزينه‌هاي هنگفتي كه از جهت درمان به خود اختصاص مي‌دهد در صورت عدم كنترل از عوامل مهم سكته مغزي، نارسايي مزمن كليه و سكته هاي قلبي مي‌باشد (پروسکو و همکاران27، 1996).
در افراد مبتلا به پرفشارخونی، خطر بروز بيماري‌هاي قلبي- عروقي دو برابر، نارسايي قلبي چهار برابر و سكته مغزي هفت برابر افزايش مي‌يابد (رای، 1382).
ارتباط بین اختلال عملکرد اندوتلیال و پرفشاری‌خون به خوبی اثبات شده است (پانزا28، 1995). داده‌های موجود از مطالعه کوهورت فرامینگهام نشان می‌دهد که شدت پرفشاری‌خون با درجه‌ی اختلال عملکرد اندوتلیال ارتباط مستقیم و مثبتی دارد (بنجامین وهمکاران29، 2004).
این که آیا اختلال عملکرد اندوتلیال یک علت برای پرفشاری خون محسوب می‌شود و یا یک عامل موثر در آن، همچنان مورد بحث است. اطلاعات اخیر، حاکی از ارتباط پیچیده و دو طرفه در این خصوص دارد. شواهدی وجود دارد که اختلال عملکرد اندوتلیال، بالابردن فشارخون را از طریق داده‌های مکانیکی که تزریق مهارکننده‌های مشتق از اندوتلیوم مثل نیتریک اکساید سنتتاز (eNOS) است را در افراد تسریع می‌بخشد (ساندر و همکاران30،1999)
بيماري‌هایی نظیر فشارخون سبب از دست رفتن نيروي كار و هزينه‌هاي اقتصادي فراوان مي‌گردند.
در كشور ما تقريباً يك نفر از هر پنج نفر به فشارخون بالا مبتلا است. دركنار همه موارد موثر در پيشگيری از فشارخون بالا، كنترل فشارخون نیز حائز اهمیت است. از طرفی فعاليت بدنی مناسب، علاوه بركاهش فشارخون، باعث تقويت عضلات، استخوان، بهبود سوخت و ساز، كنترل وزن و كاهش بيماری‌های مزمن می‌شود. بهتر است بدانيم منظور از فعاليت بدنی مناسب، انجام تمرينات سخت ورزشی نيست، بلكه فعاليت‌هايی نظير انجام كارهای روزمره، پياده‌روى، دوچرخه‌سوارى و حتی مشاركت فعال در كارهای منزل و بازی با كودكان است. حداقل فعاليت بدنی مناسب، انجام فعاليت‌های روزانه به مدت 30 دقيقه و 5 روز در هفته است. با نهادينه كردن فرهنگ فعاليت بدنی روزانه در جامعه، می‌توان بسيارى از هزينه‌های درمانی ناخواسته به جامعه را كاهش داد و گامی بزرگ در راستای بهبود سلامت آحاد جامعه برداشت.
تحقیقات مختلف نشان داده‌اند که تحرك و ورزش، عامل پيشگيرى از سكته های قلبی و مغزى، اثر ضدالتهابی بر ديواره عروق، جلوگيری از افزايش وزن و باعث تناسب اندام، خستگی ديرتر و شادابی بيشتر در انجام كارها، افزايش قدرت حل مسئله و كنترل بهتر استرس است. حداقل فعاليت فيزيكی برای یك شخص سالم كه تأمين كننده اثرات مفيد ورزش باشد 30 دقيقه فعاليت ورزشی متوسط در شبانه روز است ( نشریه روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت،1392).
با توجه به اهمیت پرفشاری‌خون به عنوان یکی از عوامل خطر بروز بیماریهای قلبی- عروقی و تاثیر بر عملکرد دیگر دستگاههای مختلف بدن که در بالا بیان شد و نتایج متناقض تحقیقات انجام شده در این زمینه، به نظر میرسد انجام تحقیق حاضر ضروری میباشد. در تحقیق حاضر، محققان به دنبال پاسخ به این سوالات هستند که آیا تمرینات ایزومتریک هندگریپ، تاثیری بر پرفشاری خون دارد؟ آیا تمرینات ایزومتریک هندگریپ، تاثیری بر اتساع عروقی وابسته به جریان خون دارد؟
1-3 اهداف پژوهش
1-3-1 هدف کلی
بررسی تاثیر چهار هفته فعالیت ورزشی ایزومتریک هندگریپ، بر تغییرات اتساع عروقی وابسته به جریان خون و فشارخون در زنان مبتلا به پرفشارخونی

1-3-2 اهداف اختصاصی
1- بررسی تاثیر چهار هفته فعالیت ورزشی ایزومتریک هندگریپ، بر تغییرات اتساع عروقی وابسته به جریان خون در زنان مبتلا به پرفشاری خون
2- بررسی تاثیر چهار هفته فعالیت ورزشی ایزومتریک هندگریپ، بر تغییرات فشار خون سیستولیک در زنان مبتلا به پرفشاری خون
3- بررسی تاثیر چهار هفته فعالیت ورزشی ایزومتریک هندگریپ، بر تغییرات فشار خون دیاستولیک در زنان مبتلا به پرفشاری خون

1-4 پرسش‌هاي پژوهش
1. آیا 4 هفته فعالیت ورزشی ایزومتریک هندگریپ تاثیر معناداری بر اتساع عروقی وابسته به جریان خون در زنان مبتلا به پرفشاری خون دارد؟
2. آیا 4 هفته فعالیت ورزشی ایزومتریک هندگریپ تاثیر معناداری بر فشارخون سیستولیک در زنان مبتلا به پرفشاری خون دارد؟
3. آیا 4 هفته فعالیت ورزشی ایزومتریک هندگریپ تاثیر معناداری بر فشارخون دیاستولیک در زنان مبتلا به پرفشاری خون دارد؟
1-5 تعريف مفهومي متغيرهای پژوهش
1-5-1 پرفشارخونی
پرفشاری خون، یک بیماری است که در آن عروق خونی به طور مداوم به دیواره شریان‌ها فشاری بیشتر از حد معمول وارد می‌کنند. براساس تعریف سازمان جهانی بهداشت (WHO)31 ، هنگامی که فشار خون بالاتر از 140 میلی متر جیوه و یا فشار خون دیاستولیک بالاتر از 90 میلی متر جیوه باشد می‌‌گوییم پرفشاری خون ایجاد شده است. افزایش فعالیت سیستم سمپاتیک در اثر نقص عملکرد سیستم اعصاب خودکار، افزایش جذب کلیوی سدیم، کلر و آب، افزایش فعالیت سیستم رنین – آنژیوتانسین – آلدوسترون، کاهش اتساع عروقی شریانچهها به دلیل اختلال در عملکرد اندوتلیوم عروقی و مقاومت در برابر عملکرد انسولین، افزایش تری گلیسرید خون، چاقی و تحمل گلوکز از جمله دلایل بروز پرفشارخونی می‌باشد (چبانین32، 2007).

1-5-2 اتساع عروقی وابسته به جریان خون
با توجه به دستورالعمل موجود برای ارزیابی اتساع وابسته به جریان خون در شریان بازویی که توسط انجمن قلب آمریکا 33منتشر شده است، FMD اینگونه تعریف گردیده است. ظرفیت عروق خونی در پاسخ به محرک‌ فیزیکی و شیمیایی، تقویت توانایی تن خودتنظیمی و سازگاری جریان خون و توزیع آن در پاسخ به تغییرات ایجاد شده در محیط موضعی. بسیاری از عروق خونی به دنبال اتساع، به افزایش جریان خون و یا تنش برشی، پاسخ می‌دهند. این پدیده تحت عنوان اتساع ناشی از جریان خون(FMD) شناخته می‌شود. واسطه اصلی FMD، نیتریک اکساید مشتق شده از اندوتلیوم می‌باشد (کارتی و همکاران34، 2002).
1-5-3 فشارخون سیستولیک
فشارخون، نیرویی است که خون را در دستگاه گردش خون به جریان میاندازد. فشار خون سیستولیک، منعکس کننده میزان فشار اعمال شده بر دیواره آئورت پس از خروج خون از بطن چپ میباشد (دریانوش و همکاران، 1392).

1-5-4 فشارخون دیاستولیک
فشارخون دیاستولیک، منعکس کننده میزان فشار اعمال شده بر دیواره آئورت قبل از خروج خون از بطن چپ است (دریانوش و همکاران، 1392).
1-5-5 فعالیت ایزومتریک
فعالیت ایزومتریک، نوعی از تمرینات قدرتی است که طی انقباض، زاویه مفاصل و طول عضله تغییر پیدا نمی‌کند. در فعالیت ایزومتریک، نیروی تولیدی توسط عضله برابر با نیروی خارجی است و اندام هیچگونه حرکتی ندارد (دریانوش وهمکاران،1393).

فصل دوم

2- مفاهیم بنیادی و پیشینه پژوهش
2-1 مقدمه
برای موفقیت در هر پژوهش، مطالعه موضوع مورد پژوهش و تحقیقات و منابع حائز اهمیت فراوان میباشد و برای حرکت در مسیر پیشرفت باید از دانش گذشتگان بهرهمند گردید. محقق با توجه به زمینههای نظری مربوط به موضوع و بررسی یافتههای موجود، میتواند بر دانش خود بیفزاید و با آگاهی از نقاط قوت و ضعف تحقیقات قبلی به تدوین یک طرح پژوهشی جامع و دقیق بپردازد و ضمن صرفهجویی در وقت و هزینه با توجه به مطالبی که در تحقیقات قبلی تأیید یا رد گردیده است بیشتر وقت، هزینه و امکانات خود را صرف اجرای دقیق و کامل مرحله اصلی پژوهش نماید. در این فصل با بیان مفاهیم بنیادی و سوابق مربوط، پیش زمینههای لازم جهت دستیابی به روش انجام کار فراهم میگردد. مباحث این فصل به دو بخش کلی تقسیم میشود که در ابتدا مفاهیم بنیادی پژوهش و سپس به مروری بر تحقیقات انجام شده پرداخته میشود.
2-2- مفاهیم بنیادی

2-2-1 فشارخون
فشاری که خون به دیواره عروق وارد می‌کند، فشار خون نام دارد. این واژه معمولا به فشارخون شریانی اشاره دارد. فشار خون به وسیله دو مقدار سیستول و دیاستول بیان می‌شود. عدد بزرگتر، فشارخون سیستولی است که نشانه بالاترین فشار شریانی است که برابر با سیستول بطن می‌باشد. پایینترین فشار خون، فشار دیاستولی است که نشاندهنده پایین‌ترین فشار در شریان به هنگام دیاستول بطن است. ( زمان استراحت قلب). فشار دیاستولی همچنین نشاندهنده مقاومت محیطی یا روانی حرکت خون از شریانچه‌ها به مویرگ هاست.
فشار متوسط شریانی(MAP)35 عبارت از فشار میانگینی است که خون هنگام عبور بر دیواره شریانها اعمال می‌کند. به عبارت دیگر میانگین فشار خون شریانی، میانگین سیستولی و دیاستولی گردش خون عمومی هنگام یک دوره قلبی کامل می‌باشد و از رابطه زیر به دست می آید. (محمد شبانی،1382)
] (فشار دیاستولی – فشار سیستولی) 333/0 [ + فشار دیاستول = فشار متوسط شریانی
2-2-2 پرفشارخونی
در مورد افرادی که به سبب رسوب مواد چربی در درون دیواره شریانهایشان (به دلیل ضخیم شدن لایه بافت همبند عروق) دچار سختی شریانها شده‌اند یا به دلیل افزایش برونده قلب و یا به دلیل فشار عصبی یا نارسایی عملکرد کلیوی با مقاومت زیادی در جریان خون محیطی مواجهاند، فشار سیستولی هنگام استراحت ممکن است به حد 250 یا حتی 300 میلیمتر جیوه و فشار دیاستولی به بیش از 90 میلیمتر جیوه برسد. چنین فشارخون بالایی را پر فشارخونی می‌نامند که فشار اضافی دائمی را به عملکرد طبیعی دستگاه قلبی- عروقی تحمیل می‌کند. تخمین زده شده است که 12 درصد مرگ و میرها، نتیجه مستقیم پرفشاخونی است. از معادله اصلی همودینامیک به سهولت می‌توان دریافت که پرفشار خونی نتیجه افزایش برون‌ده قلب و یا مقاومت عروقی است. نکته قابل توجه در این مورد آن است که تمرینات مداوم ورزشی، به ویژه در مردان و زنان مسن، سبب کاهش فشارخون زمان استراحت و زمان تمرین هر دو خواهد شد (محمد شبانی،1382).

2-2-3 پاتوفیزیولوژی
در بیشتر موارد (90 تا 95 درصد)، علت پرفشاری خون ناشناخته است. فاکتورهای متعددی مستقیم یا غیر مستقیم، فشارخون را تحت تاثیر قرار می‌دهند و منجر به تغییرات سیستماتیک آن می‌شوند. تغییرات برون‌ده قلبی و مقاومت عروقی از عواملی هستند که مستقیما بر فشار خون موثرند. از طرف دیگر فاکتورهایی مانند قطر عروق، ویسکوزیته خون، ضربان قلب و حجم ضربهای بر دو فاکتور فوق اثر گذاشته و منجر به تغییر فشار خون می‌شوند ( شکل 2-1).
تصویر 2-1 فاکتورهای موثر بر فشارخون

اما باید توجه داشت که تمام فاکتورهای موثر بر فشار خون با یکدیگر نیز ممکن است تداخل داشته باشند (طالب آزرم و همکاران،1382).
تنظیم جریان خون محیطی عمدتا توسط تونوس عروق سرخرگ‌های کوچک و سرخرگچه‌ها تعیین می‌شود. این سرخرگ‌ها با تنگ شدن یا گشاد شدن عروق جریان خون را به سمتی که به خون بیشتر نیاز دارد هدایت می‌کند و یا از ناحیه‌ای که به جریان خون کمتری نیاز است دور می‌نماید. عضله صاف عروق تحت کنترل هر دو فاکتورهای موضعی محیطی (تنظیم درونی) و سیستم عصبی مرکزی (تنظیم بیرونی) می‌باشد. تنگ شدن و گشاد شدن سرخرگ‌ها توسط میزان انقباض عضله صاف عروق تعیین می‌شود. انقباض عضله صاف منجر به تنگ شدن عروق می‌شود. در حالیکه شل شدن عضله صاف منجر به گشاد شدن عروق می‌گردد. عضله صاف معمولا دارای مقدار کمی انقباض دائمی است که تونوس عروقی نامیده می‌شود. بنابراین عمل عضله صاف در سرخرگچه‌ها و سرخرگ‌های کوچک موجب بیشترین اثر کنترلی در تعیین مقاومت محیطی عروق هستند که به میزان زیادی بر هر دوی جریان خون و فشارخون مرتبط است (دنیس ال اسمیت36،2011).
2-2-3-1 کنترل موضعی
چندین فاکتور وجود دارد که جریان خون موضعی را کنترل می‌کنند. فشار تزریق وریدی در سرخرگچه‌ها جریان خون به بافت‌ها را از طریق روندی که تنظیم خودکار مایوژنین نامیده می‌شود تنظیم می‌نماید. اگر فشار تزریق وریدی در سرخرگچه‌ها افزایش یابد عضله صاف در پاسخ به افزایش مقدار فشار جداره در سرخرگچه‌ها که توسط افزایش در میزان فشار تزریق وریدی ایجاد شده است منقبض خواهد شد. درنتیجه، جریان خون در گردش خون‌ کوچک و در شبکه مویرگی در سطوح ثابتی حفظ می‌شود. این مکانیزم همچنین مویرگ‌ها را از آسیب دیدگی حفظ می‌کند، فشار را ثابت مگه می‌دارد و در طول آنها جریان مناسبی ایجاد می‌کند ( دنیس ال اسمیت،2011). تنظیم خودکار مایوژنیک مستقل از اندوتلیوم است و به نظر می‌رسد مستقیما توسط عضله صاف کنترل می‌شود، احتمالا این پدیده از طریق فعال سازی یا غیر فعال سازی کانال‌های کلسیمی که کلسیم داخل سلولی را افزایش یا کاهش می‌دهند کنترل می‌شود (مولوانی37 و همکاران،1990).
اندوتلیوم نیز مستقیما در کنترل قطر رگ دخالت دارد. برای مثال تنش برشی38 به طور غیر مستقیم اندوتلیوم را فعال می‌سازد که در نهایت منجر به گشاد شدن عروق می‌شود. گشاد شدن رگ با تولید ماده‌ای به نام نیتریک اکساید(NO) 39 ، صورت می‌گیرد. اگر NO تولید نشود مثلا با تزریق مهارکننده آن، گشاد شدن به میزان زیادی کاهش می‌یابد. با این وجود حتی در صورت مهار NO، گشاد شدن رگ به طور کامل متوقف نمی‌شود. این مساله احتمالا نشانگر آن است که گشاد کننده‌های رگی دیگری نیز درگیر هستند. این گشادکننده‌های رگی احتمالا از خود اندوتلیوم منشا می‌گیرند زیرا با حذف اندوتلیوم از رگ، پاسخ گشادشدن رگ کاملا مهار می‌شود.
اندوتلیوم همچنین می‌تواند مواد تنگ کننده رگی همانند مانند ماده اندوتلیوم 140 را که تعیین کننده قوی رگی است آزاد کند. بنابراین با توجه به نوع فعالسازی اندوتلیوم، این بخش می‌تواند هر دو اثرات تنگ شدن یا گشاد شدن عروق را موجب شود. با وجودی که اندوتلیوم این مراحل را کنترل می‌کند عامل اصلی که قطر رگ را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد(وازوموتور) ، با انقباض یا شل شدن عضله صاف طی مراحلی که از اندوتلیوم آغاز شده‌اند، رخ می‌دهند (ویلیام ولیند41، 1979،کولر42 و



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید